برچسب: فرونشست

تالاب گاوخونی و بسیاری از تالاب‌های ایران در سال‌های اخیر با بحران روبه‌رو شده‌اند. خشک شدن این زیستگاه‌ها نه تنها حیات پرندگان مهاجر را تهدید می‌کند، بلکه زندگی ساکنان اطراف و سلامت انان را به خطر می‌اندازند و خود با خطر فرونشست روبه‌رو هستند؛با ادامه یافتن این روند مساله محیط زیست در ایران بیش از پیش اهمیت پیدا می کند.

«فرونشست زمین در ایران امروز نه تنها نتیجه سوء مدیریت بخش آب در پنجاه سال اخیر است، بلکه نشان‌دهنده سوء مدیریت به صورت کلی نیز می‌باشد. پیش از انقلاب، برخی دشت‌ها مانند دشت‌های کرمان و پهنه‌های قزوین، به دلیل کشاورزی‌های گسترده، تعداد زیادی چاه حفر کردند که به سال‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ بازمی‌گردد. از آن زمان، مدیریت آب با حفر بی‌رویه چاه‌ها گسترش یافت و در دهه‌های اخیر، هم‌زمان با خشکسالی، تعداد این چاه‌ها افزایش یافت و مشکلات درهم‌تنیده شد. نتیجه این روند، وضعیت کنونی فرونشست زمین است.»

«کل منطقه ایران، یعنی بیش از ۹۰ درصد کشور، بر پهنه‌هایی قرار گرفته که گسل در آن‌ها بالفطره موجود است. بخشی از این گسل‌ها تاکنون شناسایی شده‌اند، اما برخی دیگر هنوز ناشناخته‌اند؛ یا گسل اصلی نیستند، یا فعال نبوده‌اند، یا زیرشاخه‌هایی از گسل‌های اصلی محسوب می‌شوند. با این حال، بیشتر گسل‌های مطرح کشور شناسایی شده و برای آن‌ها نقشه‌برداری و زون‌بندی انجام شده است که نشان می‌دهد کدام گسل در کدام مناطق به ترتیب اولویت مطرح هستند.»

به گزارش نبأخبر،فرونشست اصفهان دیگر یک بحران پنهان نیست؛ اینک زمین شهر ترک برداشته و هر شکاف، سندی بر بی‌تدبیری‌های مدیریتی سه دهه اخیر...

اگر کانالی از ساحل دریای مازندران تا دریای عمان با عمق ۱۰۰ متر و پهنای ۱۰۰۰ (یک کیلومتر) تصور کنیم، حجم آبی که کشور از دست داده معادل پر شدن چنین کانالی است. این بیلان منفی آب خود را در قالب فرونشست نشان داده و اگر مدیریت نشود، طبیعت قطعاً پاسخ سختی خواهد داد.

از ۶۰۹ دشتی که در کشور ما وجود دارد قریب به ۷۰ درصد آن ممنوعه و بحرانی‌اند.

حدود ۳‌میلیون نفر از ساکنان تهران در پهنه‌های فرونشستی زندگی می‌کنند. به دلیل کاهش منابع آب شرب، عدم تکاپوی سدهای کرج، لتیان، ماملو و حتی سد طالقان بخش زیادی از نیاز آبی پایتخت از چاه‌های آب زیرزمینی تامین شود. بیش از ۵۰‌درصد آب مصرفی تهران از طریق این چاه‌ها تامین می‌شود که این مساله فشار مضاعفی بر آبخوان‌ها وارد و روند فرونشست را تشدید کرده است.

فرونشست زمین نه‌تنها کشاورزی و زیرساخت‌ها، بلکه میراث ۷۰۰۰ ساله ایران را تهدید می‌کند. تدوین مقررات ملی، اصلاح مدیریت آب و آگاهی عمومی، گام‌های ضروری برای حفظ سرزمین و آینده نسل‌های بعدی است. توجه دولت چهاردهم به این بحران و افزایش اطلاع‌رسانی رسانه‌ای، نویدبخش اقدامات مؤثر است، اما نیازمند برنامه‌ریزی بلندمدت و پرهیز از پروژه‌های زودبازده است.

طبق برآوردها سالانه میزان فرونشست در تهران به ۲۴ یا ۲۵ سانتی‌متر می‌رسد، این وضعیت اغلب در مناطق جنوبی تهران همچون مناطق ۱۸، ۱۷ و ۱۹ مشاهده می‌شود، اما این پدیده در سایر مناطق مانند ۱۱، ۱۲، ۱۵ و ۱۶ نیز در حال پیشرفت است.

بر اساس داده‌های پردازش‌شده، تمامی استان‌های کشور با این بحران روبه‌رو هستند. بیشترین وسعت فرونشست در استان کرمان گزارش شده است و استان‌های البرز، تهران، اصفهان، خراسان رضوی، فارس و حتی استان‌های پربارشی مانند گلستان و مازندران نیز از این پدیده در امان نبودند، تنها استان گیلان شدت کمتری از فرونشست را تجربه کرده است.

جمعیت استان تهران بیش از 15 میلیون نفر و تراکم جمعیتی آن 19 برابر کشور است. تهران امروز با بحران جدی کم‌آبی و فرونشست روبه‌رو است. لذا خطراتی که تهران را به‌ویژه مناطق جنوبی آن را تهدید می‌کند مشخص شده است.

تعداد ۳۸۰ شهر و ۹۲۰۰ روستا در معرض خطر فرونشست زمین واقع شده‌اند. در برخی مساحت کل شهرها و در بعضی موارد بخشی از محدوده‌های شهری در زون‌های فرونشستی قرار گرفته‌اند. بر اساس داده‌های موجود، از مساحت ۳۱ هزار هکتاری بافت‌های تاریخی شهری، نزدیک به ۵۲ درصد آن در پهنه‌های فرونشستی واقع شده که این وسعت از نظر «در معرض قرارگیری» قابل ملاحظه است.

برداشت بیش از حد آب‌های زیرزمینی که اغلب حاصل شیوه‌های سنتی کشاورزی و استفاده از آب بوده در طی سالهای متمادی باعث فرونشست زمین در سراسر کشور شده است. این موضوع به حدی جدی شده است که بر اساس نتایح مطالعات که در مجله علمی"”agupup منتشر شده است، ایران در بین کشورهای جهان رتبه دوم را در فرونشست زمین دارد.

فرونشست زمین تا سال ۱۴۰۳ حدود ۳/۵ درصد از مساحت ایران را تحت تاثیر قرار داده است که اگر مساحت دشت‌ها را حدود ۱۵ درصدِ مساحت کل درنظر بگیریم، حدود ۲۳ درصد از دشت‌های ایران – یک‌چهارم - درگیر فرونشست زمین هستند.

به طور متوسط در طول ٧ سال آینده بین ٦تا ٧ میلیارد مترمکعب در سال باید در بخش کشاورزی صنعت و خدمات صرفه‌جویی شود؛ این موضوع یعنی هر‌گونه طرح توسعه و یا بارگزاری جدید به هر بهانه‌ای و حتی ساخت سد به بهانه تامین آب شرب، تامین بخش کشاورزی یا اجرای طرح‌های شیرین‌سازی و انتقال آب برای تامین بخش صنعت مطابق مفاد این سند منتفی است.